Description
1. ทำความรู้จัก Tripotassium Phosphate คืออะไร? (นิยาม, ที่มา, โครงสร้าง) 🧪
Tripotassium Phosphate หรือ Tripotassium Phosphate ไตรโพแทสเซียมฟอสเฟต (Tripotassium Phosphate หรือ TKP) คือวัตถุเจือปนอาหารเกรดคุณภาพสูง ทำหน้าที่สำคัญในการปรับสมดุลค่าความเป็นกรด-ด่าง, เป็นสารกันเสีย, และช่วยเพิ่มความคงตัวให้กับผลิตภัณฑ์อาหาร ช่วยแก้ไขปัญหาการแยกชั้นของส่วนผสม การเปลี่ยนแปลงสี หรือการเสื่อมสภาพที่เกิดจากค่า pH ไม่เหมาะสม ซึ่งเป็นความท้าทายที่พบได้บ่อยในกระบวนการผลิตอาหารภายใต้สภาพอากาศร้อนชื้นของไทย
1.1. สูตรเคมีและคุณสมบัติทางกายภาพ (K3PO4)
Tripotassium Phosphate มีสูตรเคมีคือ K3PO4 โดยมีคุณสมบัติเด่นคือ:
- ลักษณะภายนอก: ผงผลึกสีขาวละเอียดถึงเม็ด, ไม่มีกลิ่น
- การดูดความชื้น: ดูดความชื้นได้ดี (Hygroscopic), จำเป็นต้องจัดเก็บในภาชนะปิดสนิทเพื่อรักษาคุณภาพ
- การละลายในน้ำ: ละลายได้ดีเยี่ยมในน้ำ (90 กรัม/100 มล. ที่ 20°C) ทำให้ง่ายต่อการผสมเข้ากับสูตรอาหารที่เป็นของเหลวได้อย่างรวดเร็ว
- การละลายในไขมัน/แอลกอฮอล์: ไม่ละลายในเอทานอล
- ความหนาแน่น: 2.564 g/cm³ (ที่ 17 °C)
- จุดหลอมเหลว: 1,380 °C (2,520 °F; 1,650 K) แสดงถึงความเสถียรภายใต้กระบวนการผลิตที่มีความร้อนสูง
1.2. แหล่งกำเนิด (ธรรมชาติ) และ กระบวนการผลิตเชิงอุตสาหกรรม
ผลิตจากกระบวนการทางเคมีที่ได้มาตรฐาน Food Grade โดยทั่วไปสามารถเตรียมได้จากการทำปฏิกิริยาระหว่างโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์กับไดโพแทสเซียมไฮโดรเจนฟอสเฟต เพื่อให้ได้วัตถุดิบที่มีความบริสุทธิ์สูง ปราศจากสิ่งเจือปน และเป็นไปตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัยสำหรับวัตถุเจือปนอาหารของประเทศไทย (อย.) และมาตรฐานสากล เช่น GMP, HACCP
1.3. ความแตกต่างของชนิด/ฟอร์มที่จำหน่าย
| ชนิด | คุณสมบัติเด่น |
|---|---|
| ชนิดผงละเอียด/เม็ด | รูปแบบผงละเอียดหรือเม็ดคริสตัลสีขาว เป็นรูปแบบที่นิยมใช้ในอุตสาหกรรมอาหารเนื่องจากละลายน้ำได้ดีและรวดเร็ว ทำให้ง่ายต่อการผสมเข้ากับวัตถุดิบอื่นในสายการผลิต ช่วยลดเวลาและขั้นตอนการเตรียม เหมาะสำหรับการใช้งานที่ต้องการการกระจายตัวอย่างสม่ำเสมอในผลิตภัณฑ์ที่เป็นของเหลวหรือกึ่งเหลว |
2. คุณสมบัติและกลไกการทำงานหลักที่สำคัญต่ออุตสาหกรรม 🔬
2.1. สารควบคุมความเป็นกรด-ด่าง (pH Regulator/Buffer)
กลไกการทำงาน: เนื่องจากมีคุณสมบัติเป็นด่างสูง (pKb 1.6) ไตรโพแทสเซียมฟอสเฟตจึงสามารถปรับและคงค่า pH ของผลิตภัณฑ์อาหารให้อยู่ในช่วงที่ต้องการได้ ช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์บางชนิด และควบคุมการเกิดปฏิกิริยาเคมีที่ส่งผลต่อคุณภาพอาหาร
ข้อดี/ข้อจำกัด: ช่วยรักษาคุณภาพและยืดอายุการเก็บรักษาของอาหาร โดยเฉพาะในผลิตภัณฑ์ที่มีความเป็นกรด เช่น น้ำจิ้ม ซอสปรุงรส หรือเครื่องดื่มผลไม้ ป้องกันการเปลี่ยนแปลงรสชาติ สี และเนื้อสัมผัสที่เกิดจากความผันผวนของ pH อย่างไรก็ตาม การใช้ในปริมาณที่มากเกินไปอาจส่งผลต่อรสชาติของผลิตภัณฑ์
2.2. สารเพิ่มความคงตัว (Stabilizer) และอิมัลซิไฟเออร์ (Emulsifier)
กลไกการทำงาน: โพแทสเซียมฟอสเฟตช่วยลดแรงตึงผิวและสร้างชั้นป้องกันรอบหยดไขมัน ทำให้น้ำและไขมันเข้ากันได้ดีขึ้น ช่วยป้องกันการแยกชั้นของส่วนผสม ทำให้ผลิตภัณฑ์มีเนื้อสัมผัสที่สม่ำเสมอและคงตัว
ข้อดี/ข้อจำกัด: สร้างความคงตัวให้กับอิมัลชันในผลิตภัณฑ์ เช่น น้ำสลัด, น้ำจิ้มไก่, หรือนมถั่วเหลือง UHT ช่วยให้ผลิตภัณฑ์มีลักษณะปรากฏที่น่ารับประทานและคงคุณภาพตลอดอายุการเก็บรักษาในสภาพภูมิอากาศร้อนชื้น ข้อจำกัดคือต้องใช้ในปริมาณที่เหมาะสมเพื่อไม่ให้เกิดการตกค้างหรือเปลี่ยนแปลงคุณสมบัติทางกายภาพของผลิตภัณฑ์
2.3. สารกักเก็บไอออนโลหะ (Sequestrant)
กลไกการทำงาน: มีความสามารถในการจับกับไอออนของโลหะหนัก เช่น เหล็กหรือทองแดง ที่อาจปนเปื้อนอยู่ในอาหาร ซึ่งโลหะเหล่านี้เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาออกซิเดชัน
ข้อดี/ข้อจำกัด: ช่วยป้องกันปฏิกิริยาออกซิเดชันที่เกิดจากโลหะหนัก ซึ่งเป็นสาเหตุของการหืนในไขมัน การเปลี่ยนสี หรือการเสื่อมสภาพของวิตามิน ช่วยรักษากลิ่น สี และรสชาติของผลิตภัณฑ์อาหารให้คงทนยิ่งขึ้นในสภาพอากาศร้อนชื้นของประเทศไทย โดยเฉพาะในผลิตภัณฑ์ที่มีไขมันสูงหรือน้ำผลไม้
2.4. สารปรับปรุงเนื้อสัมผัส (Texture Enhancer)
กลไกการทำงาน: มีส่วนช่วยในการสร้างโครงสร้างและการจัดเรียงตัวของโมเลกุลในอาหาร ทำให้เนื้อสัมผัสของผลิตภัณฑ์มีความสม่ำเสมอและน่ารับประทาน
ข้อดี/ข้อจำกัด: ช่วยปรับปรุงความเนียนนุ่มและลดการจับตัวเป็นก้อนในผลิตภัณฑ์บางชนิด เช่น นมถั่วเหลือง UHT ที่ต้องการความสม่ำเสมอของเนื้อสัมผัส หรือช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นในผลิตภัณฑ์แปรรูป การใช้มากเกินไปอาจทำให้เกิดเนื้อสัมผัสที่ผิดเพี้ยนไปจากที่ต้องการ
3. การใช้งาน Tripotassium Phosphate ในอุตสาหกรรมหลัก (พร้อมอัตราส่วนที่แนะนำ) 🍔🧴
3.1. อุตสาหกรรม เครื่องดื่ม
ตัวอย่างการใช้งาน:
- นมถั่วเหลือง UHT
- น้ำมะพร้าว UHT
- เครื่องดื่มธัญพืช
- น้ำผลไม้รสเปรี้ยว
อัตราส่วนที่แนะนำ: Q.S. (Quantum Satis) หรือตามความเหมาะสมและข้อกำหนด อย.
3.2. อุตสาหกรรม ซอสและเครื่องปรุงรส
ตัวอย่างการใช้งาน:
- น้ำจิ้มไก่
- ซอสพริกศรีราชา
- ซอสปรุงรสต่างๆ
- น้ำจิ้มแจ่ว
อัตราส่วนที่แนะนำ: Q.S. (Quantum Satis) หรือตามความเหมาะสมและข้อกำหนด อย.
3.3. อุตสาหกรรม ผลิตภัณฑ์เบเกอรี่
ตัวอย่างการใช้งาน:
- ขนมปังปอนด์
- ขนมเค้ก
- คุกกี้ (ในบางสูตรเพื่อปรับปรุงเนื้อสัมผัส)
อัตราส่วนที่แนะนำ: Q.S. (Quantum Satis) หรือตามความเหมาะสมและข้อกำหนด อย.
3.4. อุตสาหกรรม ผลิตภัณฑ์จากนมและไอศกรีม
ตัวอย่างการใช้งาน:
- ไอศกรีมกะทิ
- พุดดิ้ง
- คัสตาร์ด
- นมข้นหวาน (บางชนิด)
อัตราส่วนที่แนะนำ: Q.S. (Quantum Satis) หรือตามความเหมาะสมและข้อกำหนด อย.
3.5. อุตสาหกรรม อาหารแปรรูปและขนมขบเคี้ยว
ตัวอย่างการใช้งาน:
- เนื้อสัตว์แปรรูป (เช่น ไส้กรอก, ลูกชิ้น)
- อาหารทะเลแปรรูป (เช่น ลูกชิ้นปลา)
- ข้าวเกรียบ
อัตราส่วนที่แนะนำ: Q.S. (Quantum Satis) หรือตามความเหมาะสมและข้อกำหนด อย.
4. มาตรฐานและข้อกำหนดกฎหมายสำหรับ Tripotassium Phosphate ในประเทศไทย ⚖️📜
4.1. สถานะวัตถุเจือปนอาหาร (อย.) และรหัส INS (INS 340(iii) หรือ E340(iii))
สถานะ อย.: อนุญาตให้ใช้เป็นวัตถุเจือปนอาหารตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขของไทย โดยเป็นไปตามข้อกำหนดในบัญชีแนบท้ายของประกาศฯ ว่าด้วยเรื่องวัตถุเจือปนอาหาร และปริมาณการใช้ต้องไม่เกินตามที่กำหนดสำหรับแต่ละประเภทผลิตภัณฑ์
4.2. ข้อกำหนดมาตรฐานอุตสาหกรรม (มอก.) หรือมาตรฐานสากลที่เกี่ยวข้อง
อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ในฐานะวัตถุเจือปนอาหาร และควรตรวจสอบมาตรฐาน GMP, HACCP, ISO ที่เกี่ยวข้องกับการผลิตวัตถุเจือปนอาหาร เพื่อให้มั่นใจในคุณภาพและความปลอดภัยสูงสุด
4.3. ข้อควรระวังและคำเตือนบนฉลากสินค้า
ควรจัดเก็บในที่แห้งและเย็น ปราศจากความชื้นเนื่องจากเป็นสารดูดความชื้น (Hygroscopic) การสัมผัสโดยตรงเป็นเวลานานอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนังหรือทางเดินหายใจ ควรใช้อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลที่เหมาะสม เช่น ถุงมือ แว่นตา และหน้ากากขณะใช้งานในโรงงาน เพื่อความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงาน
5. แหล่งซื้อ Tripotassium Phosphate ในไทย: การเลือกเกรดที่เหมาะสมและราคา 🛍️🇹🇭
5.1. เปรียบเทียบเกรดสินค้าและการใช้งาน
| เกรดสินค้า | ความบริสุทธิ์และมาตรฐาน | การใช้งานหลัก |
|---|---|---|
| Food Grade – Standard | มีความบริสุทธิ์สูง 99% ขึ้นไป ผ่านมาตรฐานความปลอดภัยอาหารสากลและของไทย (อย.) พร้อมใบรับรองคุณภาพ (COA), GMP, HACCP และ ISO เพื่อรับรองว่าปลอดภัยสำหรับการบริโภค | ใช้เป็นวัตถุเจือปนอาหารในอุตสาหกรรมต่างๆ เพื่อปรับปรุงคุณภาพ, ยืดอายุการเก็บรักษา, และปรับปรุงเนื้อสัมผัสของผลิตภัณฑ์อาหารไทยหลากหลายชนิด เช่น เครื่องดื่ม, ซอส, ผลิตภัณฑ์นม, และขนมขบเคี้ยว |
| Food Grade – Halal Certified | เช่นเดียวกับ Food Grade – Standard พร้อมได้รับการรับรองฮาลาลตามหลักศาสนาอิสลาม เพื่อให้มั่นใจว่าเป็นไปตามข้อกำหนดทางศาสนาสำหรับผู้บริโภคมุสลิม | สำหรับผู้ผลิตอาหารที่ต้องการเจาะตลาดมุสลิม หรือผลิตภัณฑ์ที่ต้องการตรารับรองฮาลาลในประเทศไทยและตลาดส่งออก |
5.2. เหตุผลที่ผู้ประกอบการไว้วางใจเลือกซื้อจากเรา (Competitive Advantage) ✨
ในฐานะตัวแทนจำหน่ายวัตถุดิบคุณภาพสูง เราพร้อมสนับสนุนการผลิตของคุณด้วยข้อได้เปรียบเหล่านี้:
- มีสินค้าคงคลังสูงพร้อมส่งมอบทันที
- ราคาแข่งขันได้จากการนำเข้าโดยตรง
- มีทีมผู้เชี่ยวชาญคอยให้คำปรึกษาด้านเทคนิค
- จัดส่งรวดเร็วทั่วประเทศไทย
- รับประกันคุณภาพและมาตรฐานสินค้า
ติดต่อโดยตรงเพื่อรับใบเสนอราคาที่ดีที่สุด:
✨ พร้อมบริการให้คำปรึกษาทางเทคนิค | ส่งสินค้าด่วนทั่วประเทศ | รับประกันคุณภาพสินค้า ✨
5.3. คำแนะนำในการจัดเก็บและการจัดการวัตถุดิบ
ควรจัดเก็บในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทและแน่นหนา ป้องกันอากาศและความชื้นเข้าถึงได้ง่าย เนื่องจากเป็นสารดูดความชื้นสูง (hygroscopic) เก็บในที่แห้งและเย็น อุณหภูมิห้องปกติ ไม่โดนแสงแดดโดยตรง หลีกเลี่ยงการจัดเก็บร่วมกับสารเคมีที่เป็นกรดรุนแรง หรือสารออกซิไดซ์แรงสูง การจัดการในโรงงานควรเป็นไปตามหลักสุขลักษณะที่ดี (GMP) และใช้มาตรการป้องกันฝุ่นละออง เพื่อสุขอนามัยและความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงานและป้องกันการปนเปื้อนในผลิตภัณฑ์อาหาร






